Wednesday, July 17, 2013

Jane Kenyon - Laat kom die nag

Jane Kenyon (1947 - 1995)


Laat die lig van laatmiddag
skyn deur skrefies van die skuur, op
beweeg teen die bale soos die son sak.

Laat die kriek met sy skraapwerk begin
soos ’n vrou wat haar naalde en wol
opneem. Laat kom die nag.

Laat dou versamel op die skoffel laat lê
in langs gras. Laat die sterre verskyn
en die maan haar silwer horing openbaar.

Laat die vos teruggaan na sy sandgat.
Laat die wind gaan lê. Laat die skuur
swart word binne. Laat kom die nag.

Na die bottel in die sloot, na die skepbak
in die hawer, na die lug in die long
laat kom die nag.

Laat dit kom, soos dit sal, en wees
nie bevrees. God laat ons nie
sonder troos, so laat kom nag.

Saturday, April 13, 2013

Jandy Nelson - Die lug is oraloor


Christina’s World deur Andrew Wyeth

smart is ’n huis
waar die stoele
vergeet het hoe om ons te dra
die spieëls hoe om ons te weerspieël
die mure hoe om ons te omvat

smart is ’n huis wat verdwyn
elke keer as iemand aan die deur klop
of die klokkie lui
’n huis wat wegdwarrel in die lug
met die geringste vlaag
wat sigself begrawe diep ondergronds
terwyl almal slaap

smart is ’n huis waar niemand jou kan beskerm nie
waar die jonger suster
ouer sal word as die oudste een
waar die deure
jou nie langer in-
of uitlaat nie

[Vertaal deur Johann de Lange]

Tuesday, March 26, 2013

Nuwe Eben Venter - Wolf, wolf




Op die skerm van die kring-TV sien hy dit: twee skerp gepunte hondeore by die voorhek. ’n Wolfhond? Hy hou die knoppie in en tuur na die blougrys nagtoneel – en die buitengewoon groot hondekop wat hom stip aanstaar. Daar is iets aan die stil blik van die donker oë wat nie heeltemal reg lyk nie, en die oomblik dat die hees stem oor die luidspreker kom, weet Mattheüs wat dit is.

“Matt,” sê die hondebek, “dis ek. Maak oop asseblief.”

Mattheüs Duiker, seun van Benjamin Duiker, eertydse eienaar van Duiker’s Motors, maak die hek van die Kaapse herehuis oop vir sy minnaar Jack. Vermom soos ’n wolf dring Jack die intieme donkerte binne waar Matt wag dat sy pa doodgaan sodat sý lewe kan begin. Blinkoog oor die vooruitsigte sluip die twee jonges verby die studeerkamer waar die blinde ou man, deurdrenk van droewe verknogthede en donker vermoedens, sit en wag vir die voetval van die dood.

Eben Venter se roman is ’n diepsnydende ondersoek na die verhouding tussen pa en seun, na die ontreddering van ’n man wat bitter min uit die verlede kan neem om hom toe te rus vir ’n lewe in ’n snel veranderende bestel. Intens. Ontstellend. ’n Meesterlike ontrafeling van die dun lyn van gevoel – Venter aan die toppunt van sy vermoëns.


Eben Venter



Biografiese inligting

Ebenhaezer (Eben) Venter het op ’n skaapplaas in die Oos-Kaap grootgeword. Hy matrikuleer aan Grey Kollege in Bloemfontein. Hy studeer eers op Potchefstroom en behaal later ’n BA Honneursgraad aan RAU en ’n MA-graad in Filosofie aan die Universiteit van Port Elizabeth.

Hy was junior lektor in filosofie aan RAU en werk ook as joernalis en kopieskrywer. Sy debuut-kortverhaalbundel, Witblitz, verskyn in 1986. Sy romans Foxtrot van die vleiseters, Ek stamel, ek sterwe en Begeerte het almal die WA Hofmeyr-prys ontvang vir beste Afrikaanse roman van die jaar. Sy boeke is al in Engels, Duits en Nederlands vertaal.


Het jy geweet?

*  Hy het in die laat 1980’s na Australië geëmigreer en was ’n vennoot in ’n restaurant, Wild Rice, in Melbourne. In 1999 het hy ’n ander restaurant, The Long Table at Redhill, begin.

*  Sy eerste roman, Foxtrot van die vleiseters, het hy in Donegal aan die weskus van Ierland geskryf. Hy het Ek stamel, ek sterwe binne drie maande op Prins Albert in die Karoo geskryf.

*  Eben het ’n skeppende skryfkursus aangebied by die Adam Mickiewicz Universiteit, Posñan, Poland, en by die Palacký University, Olomouc, Republiek van Tseggië.

*  In 2007 was hy “writer-in-residence” by NIAS, die Netherlands Institute for Advanced Studies in Wassenaar, Nederland.



Boeke steeds in druk


Wolf, Wolf  (Afrikaanse uitgawe) & Wolf, Wolf (Engelse uitgawe), (2013)
Brouhaha, (2010)
Santa Gamka, (2009)
Trencherman, (2008)
Begeerte, (2003)


Bekronings

WA Hofmeyr-prys (1994) – Foxtrot van die vleiseters
WA Hofmeyr-prys (1996) – Ek stamel, ek sterwe
WA Hofmeyr-prys (2004) – Begeerte
WA Hofmeyr-prys (2010) – Santa Gamka
M-Net-prys vir prosa (2010) – Santa Gamka



Lys van publikasies

Prosa
1986  Witblitz, Taurus
1993  Foxtrot van die vleiseters, Tafelberg
1996  Ek stamel, ek sterwe, Queillerie
1999  My simpatie, Cerise, Queillerie
2000  Twaalf, Queillerie
2003  Begeerte, Tafelberg
2006  Horrelpoot, Tafelberg
2009  Santa Gamka, Tafelberg
2013  Wolf, Wolf  (Afrikaans edition) & Wolf, Wolf (English edition), Tafelberg (2013)

Rubrieke
2010 Brouhaha, Tafelberg


Vertalings

Foxtrot van die vleiseters (1994): Duits (Burenfoxtrott, 1996), Nederlands (Dans aan het einde van de dag, 2002)
Ek stamel, ek sterwe (1996): Nederlands (Ik stamel ik sterf, 1998), Engels (My Beautiful Death, 2006)
Horrelpoot (2006): Engels (Trencherman, 2008)


Uittreksels uit resensies

“Venter se Ek stamel, ek sterwe word allerweë as ’n hoogtepunt in die romankuns van die afgelope klompie jare beskou. Met Horrelpoot bereik hy ’n nuwe hoogtepunt.” – Willie Burger, Beeld (2006)
“Begeerte is 'n meesterlike, menslike roman wat in Venter se oeuvre slegs geëwenaar word deur Ek stamel, ek sterwe.” – Louise Viljoen, Die Burger (2003)


 Skakels/Resensies:

Thursday, March 21, 2013

Th. van Os - Brute skoonheid

© Matius


Brute skoonheid
Th. van Os

Jy sien hom meestal in die verbygaan:
as jy by die kleedkamer uitkom, stap hy
in & stap jy onder die stort uit
dan gaan hy onder een staan & jy
kyk om & sien sy boude saamtrek. Soiets.

Meestal is jy op vakansie, onderweg,
'n plek waar jy nie juis maklik kan stop nie
& ook nie wil nie (gewoonte, beterwete, geld),
'n helse sandsteenkrans met profiele uitgekap in klip.
En as jy stop, sien jy hoe hy verby drentel
nes jou langverwagte kegelroomys gereed is:
jy aarsel tussen smelt en koue, kans verspeel.

Meestal in van die suidelike lande
met baie woestyne & ruie rotsgebergtes
waar armoede nog romanties pittoresk lyk,
elke dorp 'n vullishoop & elke straat
ook 'n riool waar hy van ou motorbande
emmers maak vir die hammam
of opspring & agter 'n bok aan draf.

Soms het hy hande soos grawe, oë van 'n dier,
polse soos die pote van jong honde, luiperdkaak, die kleur
van appelstroop, die borselkop van 'n marinier.
Soms is hy 'n lokomotiefstoker, vragwabestuurder,
voetbalspeler, 'n gigolo wat geld verkwis,
slagterskneg met bloedwors, smid wat hingse beslaan.
Maar meestal is hy iemand wat alleen verby jou gaan.

Altyd is daar die blik, daardie rou
oomblik waarin jy weet dat jy van hom besete is:
jy knipoog asof teen té felle sonlig in &
dan hy is weg.

Tizi N’Tichka, Marokko


(Vertaal deur Johann de Lange)


Tuesday, March 19, 2013

Wystan & Chester: Epifanie

W.H. Auden & Chester Kallman


Epifanie*
Nor sorrow take
his endless look.

W.H. Auden, “This lunar beauty”

In Athene sterf Chester
intestaat.
Warm, gevatte, opregte,
slordige, kamp Chester
(Wystan se vriend).
Ek onthou ’n toneel (1950?)
in Venesië: drankies by Florian
– Chester, Wystan & Cecil (dink ek).
Toe, in die middel
van die gesprek, Chester
wat opstaan & ’n matroos
volg oor die plein.
Wystan het voortgegaan
asof niks gebeur
terwyl trane oor sy wange stroom.

Op die vergane plein
waar die middag
soos ’n hart leegklop
lag Liefde gul & lig
sy pragtige kop.


* Gebaseer uit 'n episode in Dorothy J. Farnan se boek Auden in love, 'n móét vir Auden liefhebbers.

[Uit: Vleiswond, 1993]

(c) Johann de Lange